Je huisdier voorbereiden op een werkverblijf in het buitenland: wat regel je vooraf bij de dierenarts?

Wie voor werk een tijd naar het buitenland gaat en zijn hond of kat meeneemt, regelt vooraf bij de dierenarts een leesbare ISO-chip, een EU-dierenpaspoort, een geldige rabiësvaccinatie en, afhankelijk van de bestemming, een bloedtest, een exportcertificaat en een lintwormbehandeling. Een werkverblijf verschilt van een vakantie: het duurt langer, je dier moet maanden gezond blijven in een ander klimaat en je moet ook de terugkeer naar Nederland regelen. Je huisdier voorbereiden voor vertrek kost daarom tijd, want veel van deze stappen kennen wettelijke wachttijden. De dierenarts is dus je eerste afspraak. Wil je breder weten wat het inhoudt om een huisdier te hebben terwijl je in het buitenland werkt, lees dan ook dat artikel. Hieronder lees je in chronologische volgorde wat je moet doen en wanneer.
Je huisdier voorbereiden voor vertrek begint vier maanden eerder
Een bloedtest voor rabiës kan pas een maand na de vaccinatie, en voor sommige bestemmingen geldt daarna nog een wachttijd van drie maanden. De NVWA, de Nederlandse toezichthouder voor dierengezondheid, adviseert daarom om ruim vier maanden voor vertrek te beginnen. Maak een eerste afspraak waarin je de bestemming, de reisdatum, de verblijfsduur en de verwachte terugkeer bespreekt. De dierenarts kan dan een planning maken waarin alle termijnen op elkaar aansluiten.
Niet elke praktijk is even vertrouwd met exportcertificaten en titerbepalingen, de bloedtesten voor rabiës. Wie bijvoorbeeld in Zuidoost-Brabant woont, kan hiervoor naar een dierenarts in Helmond die regelmatig reisdocumenten opstelt. Vraag bij het maken van de afspraak gerust of de praktijk ervaring heeft met het land waar je heen gaat, want dat scheelt later veel heen en weer bellen.
Chip en EU-dierenpaspoort
Je hond of kat moet een chip hebben die voldoet aan de ISO-normen 11784 en 11785. Bijna alle chips die in Nederland worden gezet voldoen hieraan, maar laat de dierenarts controleren of de chip nog goed leesbaar is en of het nummer klopt met wat in het paspoort staat. Het EU-dierenpaspoort wordt alleen door een dierenarts afgegeven en bevat het chipnummer, de vaccinaties en je eigen gegevens. Heb je nog geen paspoort, dan kun je dat bij dezelfde afspraak laten maken.
Let op de volgorde: de chip moet gezet zijn vóór de rabiësvaccinatie. Is je dier eerder gevaccineerd dan gechipt, dan telt die vaccinatie officieel niet en moet hij opnieuw worden gegeven. Dat is een veelgemaakte fout die een hele planning kan verschuiven.
Rabiësvaccinatie en titerbepaling
De rabiësvaccinatie moet minimaal 21 dagen voor vertrek gegeven zijn en geldig blijven volgens de termijn die in het paspoort staat. Reis je binnen de EU, dan is dit meestal voldoende. Voor veel landen buiten de EU is daarnaast een titerbepaling nodig. Dat is een bloedtest die aantoont dat je dier voldoende antistoffen tegen rabiës heeft aangemaakt. De bloedafname mag pas 30 dagen na de vaccinatie plaatsvinden en het bloed moet naar een erkend laboratorium.
Hier zit het grootste voordeel voor wie tijdelijk gaat werken in bijvoorbeeld Turkije, Marokko of een ander land dat de EU als hoogrisicoland beschouwt. Bij terugkeer naar de EU vanuit zo’n land geldt een wachttijd van drie maanden na de bloedafname. Laat je die bloedtest al in Nederland doen vóór vertrek en zorg je dat de rabiësvaccinatie geldig blijft, dan is die wachttijd bij thuiskomst allang verstreken. Zonder deze stap kan je dier bij terugkeer maanden vast komen te zitten.
Gezondheidsverklaring en certificaten
Binnen de EU, Noorwegen en Zwitserland
Voor deze landen volstaan het EU-dierenpaspoort en een geldige rabiësvaccinatie in de meeste gevallen. Een aparte gezondheidsverklaring is dan niet nodig, al vragen sommige werkgevers of verhuurders er wel om. Reis je met meer dan vijf dieren, dan gelden strengere regels.
Buiten de EU
Voor landen buiten de EU heb je een exportcertificaat nodig dat per land verschilt. Dit wordt meestal opgesteld door een dierenarts die daartoe door de NVWA is gecertificeerd, vaak binnen een korte termijn van 5 tot 10 dagen voor vertrek. Landen als het Verenigd Koninkrijk, Australië en de Verenigde Staten stellen eigen eisen, zoals een invoervergunning, extra vaccinaties of zelfs quarantaine. Controleer de invoereisen altijd bij de ambassade of de officiële dierenautoriteit van het bestemmingsland, omdat regels regelmatig veranderen.
Extra behandelingen en gezondheidscheck
Ontworming tegen Echinococcus
Honden die naar Ierland, Malta, Finland, Noord-Ierland of Noorwegen gaan, moeten tussen 24 en 120 uur voor aankomst behandeld worden tegen de lintworm Echinococcus. De dierenarts registreert deze behandeling in het paspoort met datum en tijdstip. Plan deze afspraak dus strak op je reisdatum.
Parasietenpreventie per bestemming
Een langer verblijf vraagt om bescherming die past bij de regio. In Zuid-Europa komt leishmania voor, een infectie die wordt overgebracht door zandvliegen, en in warme gebieden ook hartworm via muggen. Teken zijn vrijwel overal een risico. De dierenarts kan middelen voorschrijven voor de hele verblijfsduur en adviseren over een halsband of pipetten die in dat klimaat goed werken.
Medicatie en medisch dossier
Gebruikt je dier chronische medicatie, vraag dan een voorraad voor meerdere maanden en een verklaring van de dierenarts voor de douane. Neem een Engelstalige kopie van het medisch dossier mee, zodat een dierenarts ter plaatse direct de geschiedenis kan inzien. Laat ook de reguliere vaccinaties, de zogenoemde cocktail, vóór vertrek bijwerken.
De reis zelf afstemmen met de dierenarts
Bespreek of je dier fit genoeg is om te vliegen. Oudere dieren en kortsnuitige rassen zoals mopshonden en Perzische katten hebben meer moeite met de luchtdruk en hitte in het ruim, en veel luchtvaartmaatschappijen weigeren deze rassen in warme maanden. Sedatie wordt afgeraden, omdat een verdoofd dier zijn temperatuur en ademhaling minder goed regelt. Betere alternatieven zijn benchtraining in de weken vooraf en feromonen die rust geven. Praktische tips voor de vlucht zelf vind je in 7 tips voor vliegen met een kat.
Zoek voordat je vertrekt alvast een dierenarts in het bestemmingsland, bijvoorbeeld via collega’s of expatgroepen. Zet daarnaast de terugkeerdata voor vaccinaties en certificaten in je agenda. Zo blijft je huisdier voorbereiden voor vertrek overzichtelijk, van de eerste afspraak tot de dag dat je samen weer thuiskomt.